De kwetsbaarheid van het huidige systeem van een op papier verenigd Europa, dat in de praktijk binnen de eurozone uit 17 soevereine staten bestaat, is nog lang niet weggenomen. En dus blijven de zorgen omtrent de zwakkere landen aanhouden, en zullen we voorlopig nog dagelijks turen naar de 10-jaars rentestanden van landen als Italië, Spanje en België.

Blijvende ongerustheid over de eurozone is mijn inziens terecht. Ongerustheid over de munteenheid van de eurozone, de &Euro;uro dus, is mijns inziens wat overdreven. Sterker, alle hectiek van de laatste maanden vind je nog nauwelijks terug in de wisselkoers van de euro afgezet tegen de Amerikaanse dollar. Wie alle discussies rond de euro en wankele PIIGS-lidstaten heeft gevolgd, zou vermoeden dat de euro al lang en breed in waarde zou zijn gedaald en de stabiliteit van de valuta van een bananenrepubliek zou hebben. Niets is echter minder waar.

Euro ijzersterk

Laten we ons gewoon bij de feiten houden. Die vertellen dat de euro recent door alle commotie wel wat is verzwakt, maar feitelijk nog op eenzelfde koers staat als precies 1 jaar geleden. In december 2010 noteerden we even rond de 1,30-1,31 tegenover de dollar en nu is dat na een eerdere top van 1,48 in april en een opleving tot 1,42 in oktober wederom 1,31 voor het EUR/USD-paar. Op 12-maands basis dus gewoon “vlak”. En een daling van 1,42 tot 1,31 in 6 weken tijd lijkt fors, maar is niet ongebruikelijk wie deze wisselkoersverhoudingen al langer volgt.

Om het historische verloop van de euro tegenover de dollar inzichtelijk te maken heb ik het verloop van het EUR/USD paar over een periode van liefst 15 jaar bijgevoegd. Om precies te zijn van 1994 tot aan nu, eind 2011. Waarbij de periode van 1994 tot 2002 feitelijk het verloop van de ECU weergeeft, de niet-chartale voorloper van de euro. En dan zien we in een eerste blik dat de euro ook nu nog steeds aan de bovenkant van het langjarig gemiddelde noteert, en dat voor een duidelijk neergaande lange termijn trend nog heel wat meer nodig is.

We zien ook dat de euro vanaf de chartale invoering, 1 januari 2002, tot aan het uitbreken van de bankencrisis in 2008 eigenlijk een geweldig succes is geweest en zich in die periode tot een zeer vaste munt heeft ontwikkeld. Van minder dan de waarde van 1 Amerikaanse dollar is de euro geklommen tot ruim 1,5 keer de waarde van de dollar. Sinds 2008 stabiliseert de verhouding meer en zigzagt de EUR/USD tussen 1,20 en 1,50. De recente daling onder invloed van de problemen binnen de eurozone is amper een schim van de daling die de euro onderging onder invloed van de bankencrisis en het rondje bankennationalisaties in 2008.

Amerika spint garen bij euro-ellende?

Waarom lees ik dan zoveel paniekverhalen over de euro? Waarom zie ik dat gerespecteerde mensen die gekwalificeerd zijn op financieel-economisch vlak openlijk uitspreken dat ze hun euro’s verkopen en vluchten in dollars, Zwitserse franken, of bijvoorbeeld Goud? Het lijkt soms wel op collectieve verdwazing en kuddegedrag.

Nogmaals, over de ontwikkelingen binnen de eurozone en de aanpak van de problemen kan ik niet positief zijn. Feitelijk is de Europese Unie en vooral de muntunie een gedrocht dat nooit het stadium van halfslachtigheid is ontstegen. Er is geen enkele vorm van fiscale unie, laat staan van politieke unie. De munt zelf daarentegen, onze euro, heeft vanaf de invoering prima gepresteerd en laat zelfs nu nog nauwelijks tekenen van verzwakking zien. De euro was hard op weg de sterkste grote munt ter wereld te worden en daarmee de dollar van de troon te stoten. Je zou bijna veronderstellen dat Amerika garen spint bij de euro-ellende en in de problematiek van de laatste maanden een prima bliksemafleider heeft gevonden voor de eigen zwaktes op begrotings- en schuldenvlak.

Moeten we dan nu de euro opgeven en daarmee het kind met het badwater (failliet Griekenland, begrotingsdiscipline PIIGS-landen) weggooien? Ik denk het niet, en denk dat we nuchter naar de ontwikkelingen moeten kijken van het EUR/USD paar. Wellicht dat deze koersontwikkeling een prima graadmeter is van de ernst van de problemen, en dan ga ik me pas echt zorgen maken bij een voortgezette daling van de euro tot onder een niveau van 1,15 à 1,20. Dit is niet alleen een belangrijke bodem die al dienst doet vanaf 2004, maar ook het punt waaronder de lange termijn trend voor de euro negatief zou draaien. Zover is het echter nog niet, en voor paniekverhalen over de euro is in mijn ogen geen plaats.