Daarnaast zullen ze naar alle waarschijnlijkheid zo hard moeten gaan bezuinigen dat de werkeloosheid verder stijgt, de industriële productie verder daalt – die is al in 2011 met meer dan 11 procent gedaald - en de koopkracht snel verder achteruit holt. Dat zal uiteraard de economie verder doen krimpen. Volgens de economen die deze maatregelen bedacht hebben het juiste recept voor economisch herstel en groei. Volgens mij zien zij de wereld door een andere bril dan ik; slim bedacht!

Griekenland is uiteraard niet het enige land dat met hoge schuldenlasten kampt. Japan loopt voorop en ook in de VS groeit de schuld nog steeds aanzienlijk. Het drukken van geld laat vooralsnog geen onmiddellijk positief resultaat zien. In Japan zijn ze daar al meer dan 15 jaar mee bezig. De VS en Europa zijn in dat opzicht net begonnen.

Omdat het niveau van de schuldenlast dermate hoog is kunnen deze landen zich niet permitteren dat de rente oploopt. Uiteraard zal een periode van hyperinflatie de waarde van de schulden in reële termen doen verminderen, maar ik denk niet dat wij dat zullen krijgen. Het enige alternatief is dan om de rente laag te houden, ook als de economie weer gaat aantrekken.

Stijging rente is ongunstig

Als de rente wordt verhoogd bij de eerste de beste tekenen van een aantrekkende economie zal dat het herstel in de kiem smoren. Bovendien, stel dat de rente naar 5 procent gaat zal dat betekenen dat de rentekosten voor landen zoals Japan en de VS meer dan verdubbelen. Ook in de EU zal een renteverhoging hele ongunstige gevolgen hebben. Niet alleen voor de groeivooruitzichten maar ook voor de overheidsfinanciën in vele landen.

Het kan dus haast niet anders dan dat de rente op de korte en ook middenlange termijn laag blijft. Wellicht zelfs ook voor de lange termijn zoals het geval is in Japan.

Dit heeft zeker invloed op de effectenmarkten. Het effectieve rendement op obligaties is momenteel historisch laag en met bovengenoemde verwachting zal dit ook zo blijven. Dat betekent dat ondanks een lage rente - en dus hoge obligatiekoersen - het risico voor deze koersen beperkt blijft. Bedrijven kunnen ook dankbaar gebruik maken van deze situatie om, indien nodig, goedkoop geld te lenen.

Een lage rente is ook gunstig voor de aandelenmarkt. De FED-voorzitter speelt ook daarop in door aan te geven dat de FED voornemens is om de rente tot 2014 laag te houden. Dit geeft Zekerheid voor beleggers die goedkoop geld kunnen lenen om daarmee te beleggen.

Decennium van de lage rente

Stijgende aandelenkoersen zal ook de consument een beter gevoel moeten geven. Een positief sentiment onder consumenten is zeker van belang om de economie te doen aantrekken. Zonder consumptie geen groei. Dat werkte zeker goed in de jaren 90 en begin van deze eeuw. Maar ik vraag mij af of dit effect er momenteel nog is. Mijn indruk is dat veel beleggers de afgelopen 10 tot 12 jaar zijn afgehaakt en dat de invloed van een stijgende Beurs op het consumenten sentiment sterk is afgenomen.

Ik denk dat de hedendaagse consumenten andere factoren belangrijker vinden. Deze factoren zoals kostenstijgingen, bezuinigingen en werkzekerheid, leiden tot meer voorzichtigheid. Dat de beurs met 25 procent stijgt in 7 maanden tijd helpt niet echt.

En zolang de consument niet fors meer gaat besteden zal ook de economische groei bescheiden zijn. Ook dat is reden om de rente niet te laten stijgen.

Ik heet u welkom in het decennium van de lage rente.

We cannot direct the wind but we can adjust the sails!