Is goud haar monopolie kwijt?

Door Thomas De Fauw op 1 juni 2021 11:00 | Views: 5.808

Is goud haar monopolie kwijt?

De zaak voor goud is goed gedocumenteerd. Het edelmetaal is al meer dan duizend jaar een veilige haven. Zogenoemde gold bugs geloven dat bescherming tegen een verstoring van het financiële systeem, dat gebouwd is op wederzijds vertrouwen, enkel buiten dat systeem gevonden kan worden.

In dat opzicht lijkt goud de ultieme bescherming voor beleggers. Maar ondanks het feit dat het geschiedenis heeft, was het nog nooit zo makkelijk goud te kopen via ETF's. Hoewel er op het eerste gezicht genoeg historische redenen zijn om het momenteel aan te houden, lijkt goud de voorbije vijf jaar toch wat van zijn glans te hebben verloren.

De voorspelde doemscenario’s, zoals (hyper)inflatie na de eerste rondes kwantitatieve versoepelingen, zijn nooit uitgekomen. Het financiële systeem bleef mede dankzij liquiditeitsinjecties overeind en veel institutionele beleggers reduceerden hun allocatie naar goud. 

Goud: relikwie of verzekeringspolis?

Maar misschien missen die beleggers een belangrijk punt. Goud is een verzekeringsproduct, eerder dan een belegging. Het levert geen inkomen op en heeft in tegenstelling tot veel andere grondstoffen, waaronder ook zilver, weinig economische waarde.

Toch kan goud door zijn lage of negatieve correlatie met andere activaklassen een goede diversificatie zijn in tijden van paniek, zoals ook bleek tijdens de korte maar scherpe beurscrash van begin 2020.

Zelfs de correlatie tussen goud en andere grondstoffen is vaak zwak. Uit data van de World Gold Council blijkt bijvoorbeeld dat de correlatie tussen goud en olie de voorbije 45 jaar tussen de -0.2 en 0.55 lag, op een maandelijkse voortschrijdende basis van twee jaar. Dit zorgt ervoor dat sommige beleggers een aparte allocatie aan goud toewijzen.

Andere zien goud dan weer als valuta, maar dan wel eentje waarvan de uitgifte beperkt is. Wanneer goud tussen de euro, dollar, yen enzovoort geplaatst wordt is het makkelijk te zien waarom beleggers een deel van hun cash in goud zouden aanhouden. Een echt betaalmiddel is het al lang niet meer, natuurlijk.

Cryptomunten: de uitdager

Sinds mensenheugenis fungeerde goud dus als (portefeuille)bescherming, maar nu is er een kaper op de kust. Cryptomunten worden door een groep van gelovigen maar steeds ook meer institutionele beleggers en hefboomfondsen gelabeld als een alternatieve 'store of value' oftewel digitaal goud.

Bitcoin is volgens hen uniek omdat net als bij goud de vraag onbeperkt, maar het aanbod beperkt zou zijn. Bovendien zou het superieur zijn ten opzichte van analoog goud omdat transfers veel eenvoudiger kunnen. 

Het idee dat bitcoin en andere cryptomunten gebruikt zouden worden als betaalmiddel lijkt inmiddels ook voorbijgestreefd, voornamelijk vanwege de extreme volatiliteit in de prijs. Nu de virtuele munt geen echte concurrent meer lijkt voor de fiatvaluta’s uitgegeven door supra(nationale) instellingen, is ook de vrees voor confiscatie of een verbod op deze innovatieve instrumenten verminderd. Onlangs verbood Turkije nog wel de handel in bitcoin, maar dat was als deel van bredere kapitaalscontroles. 

In maart zei Fed-president Jerome Powell letterlijk dat hij bitcoin eerder als plaatsvervanger voor goud dan de Amerikaanse dollar zag. Of de Fed die op termijn ook in haar Fort Knox-wallet zal aanhouden lijkt echter twijfelachtig, maar waarschijnlijker is dat een groep van private beleggers (gedeeltelijk) overstapt van goud op crypto.

Wall Street en bitcoin

De grote zakenbanken lijken vooralsnog verdeeld over crypto, maar geen van hen kan zich onthouden van commentaar, al was het maar hun bezorgdheid over de milieu-impact ervan (elektriciteitsverbruik van bitcoin-mining zou hoger liggen dan dat van Nederland).

De prijs van bitcoin, veruit de populairste van alle cryptomunten, steeg tot boven de 60.000 dollar eerder dit jaar en de totale markt was op dat moment zo’n 1 biljoen dollar waard.

Morgan Stanley schreef dat de activaklasse stillaan klaar is om ‘mainstream’ te gaan, terwijl Commerzbank het beschreef als pure speculatie. JP Morgan maakte vorig jaar een grote bocht nadat de CEO Jamie Dimon in 2017 de munt bestempelde als een fraude. 

Blockchaintechnologie

Voor- of tegenstander, niemand kan voorbij aan het feit dat deze activaklasse een exponentiële groei doormaakt. Officiële cijfers zijn er echter niet. Blockchain.com meldde ongeveer 45 miljoen gebruikers op 1 januari 2020 en 63,5 miljoen een jaar later op 1 januari 2021. Dit is een stijging van 70% op jaarbasis. En op 29 april 2021 meldde het maar liefst 72 miljoen gebruikers. 

Misschien zit de toekomstige waarde van cryptomunten dus eerder in de blockchain-technologietoepassingen en netwerkeffecten. In die redenering kan bitcoin, net als ethereum en andere cryptoactiva, het best gezien worden als een aandeel in een veelbelovend bedrijf op de voorgrond van een nieuw betalingssysteem. 

Plaats voor beide?

Het is lang niet zeker hoe bitcoin zal reageren in verschillende economische scenario’s, want in tegenstelling tot goud is zijn geschiedenis erg kort en zijn we er nog niet uit wat het nu precies is. Zo doen naast de extreme volatiliteit de wisselende correlatie met (technologie)aandelen en zwakke correlatie met goud wat af van het idee dat cryptomunten als portefeuillebescherming kunnen dienen. 

Integendeel, het lijkt soms totaal los te staan van andere markten. Tussen 4 en 23 maart 2020 verloor de Nasdaq 37,4% van haar waarde, terwijl bitcoin 26,7% moest prijsgeven en goud 'slechts' een verlies van 7,1% leed.

Recent nam bitcoin een duikvlucht van 40%, na tweets van Elon Musk (over de milieu-impact) en een waarschuwing van China (dat plannen heeft voor een digitale renminbi en ook al de beursgang van Ant Group tegenhield). Dit terwijl de goudprijs gestaag steeg.

Niet voor een zwak hart

Op 19 mei daalde de prijs zelfs met 30% op één dag (om dan weer gedeeltelijk te herstellen) en kampten Binance en Coinbase, twee cryptobeurzen, met technische problemen. Een paar jaar terug daalde de prijs van bitcoin plots met meer dan 80%. Cryptomunten zijn zeker niet voorbeleggers met een zwak hart. 

De toekomst mag dan onzeker zijn, de fascinatie van veel jonge beleggers en de groeiende betrokkenheid van prominente speculanten en softwareontwikkelaars maken dat crypto (en de onderliggende blockchaintechnologie) vermoedelijk het meest besproken onderwerp binnen de financiële markten blijft in de komende jaren. 

Wat goud betreft kunnen beleggers nog steeds een kleine allocatie overwegen voor portefeuillespreiding en afdekking tegen de devaluatie van valuta, zonder daarvoor hun nachtrust te moeten laten. 

Zie ook: Glansrijke maand voor goud 

Thomas De Fauw is fondsanalist multi-asset fondsen bij Morningstar in Amsterdam. Voorheen werkte hij ruim tien jaar in Zuidoost Azië, onder meer in portefeuillebeheer. Thomas behaalde het diploma van Master in handelswetenschappen aan de Universiteit Gent in 2009.

Meedoen aan de discussie?

Word nu gratis lid of log in met uw e-mailadres en wachtwoord.

Koersen meer

BEL 20 4.178,35 0,00 0,00% 18 okt
AEX 796,74 0,00 0,00% 18 okt
Germany40^ 15.491,70 +17,23 +0,11% 18 okt
Europe50^ 4.153,28 +1,88 +0,05% 18 okt
UK100 7.205,17 0,00 0,00% 18 okt
US30^ 35.256,76 0,00 0,00% 18 okt
Nasd100^ 15.299,89 0,00 0,00% 18 okt
België 10 jaar 0,1560 +0,0250 +19,08% 18 okt
US500^ 4.486,44 0,00 0,00% 18 okt
Japan225^ 29.093,47 0,00 0,00% 18 okt
Gold spot 1.775,32 +10,44 +0,59% 06:35
WTI 81,57 0,00 0,00% 18 okt
Brent 84,16 0,00 0,00% 18 okt
BTC/USD 62.607,90 +1.736,10 +2,85% 06:05
EUR/USD 1,1654 +0,0043 +0,37% 06:35
#/^ Index indications calculated real time, zie disclaimer

Stijgers & Dalers

Stijgers Laatst +/- % tijd
Sofina 367,800 +5,400 +1,49% 18 okt
Melexis 92,750 +0,950 +1,03% 18 okt
UCB 98,880 +0,800 +0,82% 18 okt
Dalers Laatst +/- % tijd
Umicore 50,760 -2,040 -3,86% 18 okt
Galapagos 44,400 -1,740 -3,77% 18 okt
Cofinimmo 137,000 -1,700 -1,23% 18 okt

Brussel real time stocks quotedata by Euronext. Other real time EU stocks, by Cboe Europe Ltd.; US stocks by NYSE & Cboe BZX Exchange, 15 min. delayed
#/^ Index indications calculated real time, zie disclaimer, streaming powered by: Infront