Betekent een sterke januarimaand vaak ook een goed beursjaar?

Door Jasperien van Weerdt op 18 januari 2023 11:30 | Views: 7.699

Betekent een sterke januarimaand vaak ook een goed beursjaar?

As January goes, so goes the year', luidt een bekende beurswijsheid. Dit houdt in dat januari een graadmeter vormt voor de rest van het jaar. Een goede januarimaand zou een voorteken zijn van een goed beursjaar en vice versa. Maar klopt die aanname eigenlijk wel?

De AEX is het beursjaar goed begonnen. Er zijn al 50 punten bijgekomen, en daarmee noteert de index al ruim 7% hoger dan aan het eind van 2022. Dat biedt hoop, want volgens de kalenderwijsheid 'As January goes, so goes the year', heeft januari een voorspellende waarde voor het rendement over het hele jaar.=

Januari-barometer

Als de AEX de stijgende lijn voortzet en deze maand positief weet af te sluiten, zou de kans groot zijn dat het hele beursjaar in de plus eindigt. Maar mocht er een omslag in het sentiment komen en de AEX-index januari met verlies afsluiten, dan zou het er voor de rest van het jaar ook niet goed uitzien. Dit wordt ook wel de januari-barometer genoemd.

Hoe betrouwbaar is deze voorspelling?

Tot zover de theorie. De grote vraag is echter: hoe betrouwbaar is die graadmeter?

Vorig jaar kwam deze beurswijsheid helemaal uit. De AEX-index daalde in januari met 5,3% en eindigde het beursjaar 13% in de min.

Maar omdat één zwaluw nog geen zomer maakt, is het interessanter om te onderzoeken of deze beurswijsheid ook op langere termijn houdbaar is. Dus laten we ook het verloop van de AEX-index van de afgelopen twintig jaar (van 2003 tot en met 2022) er eens bijpakken.

In die periode heeft de AEX-index twaalf januarimaanden met winst afgesloten (2004, 2005, 2006, 2007, 2009, 2011, 2012, 2013, 2015, 2018, 2019 en 2021) en acht met verlies (2003, 2008, 2010, 2014, 2016, 2017, 2020 en 2022).

Van alle jaren met een positieve eerste beursmaand sloot de AEX er tien met winst af. Alleen 2011 en 2018 waren een uitzondering.

Van de acht beursjaren waarin januari beroerd verliep, werden er vijf alsnog met winst afgesloten. Alleen in 2002, 2008 en 2022 bleek een slechte januarimaand de opmaat te vormen voor een slecht beursjaar. Zo kelderde de AEX-index in januari vorig jaar met 5,3% en was ook de rest van het beursjaar ronduit slecht, met een verlies van 13%.

De onderstaande tabel laat de bevindingen zien:

Verloop AEX in januari Verloop AEX in hele beursjaar
Maandwinst: 12x Jaarwinst: 10x
  Jaarverlies: 2x
Maandverlies: 8x Jaarwinst: 5x
  Jaarverlies: 3x


Conclusie: er is een correlatie tussen een sterke eerste beursmaand en rest van het jaar

Op basis hiervan kunnen we concluderen dat een positieve beursmaand in meer dan 80% van de gevallen gepaard ging met een goed beursjaar, maar dat een slechte eerste beursmaand geen betrouwbare indicator lijkt voor een slecht beursjaar.

... maar of hier wel een kalendereffect vanuit gaat, is de vraag

Toch is het te kort door de bocht om te stellen dat van een positieve januari maand een voorspellende waarde uitgaat. Van de afgelopen 20 jaar heeft de AEX-index er maar liefst 16 met winst afgesloten. Dat komt eveneens neer op 80%. Zo redenerend zou ook de stelling dat de markt elk jaar stijgt in 80% van de gevallen kloppen.

Het zou dan ook logischer zijn om te stellen dat de beurs historisch gezien op de langere termijn opwaarts beweegt, op enkele forse tussentijdse correcties na.

Dit zegt onderzoek door Fidelity

Tot die conclusie komt ook Fidelity. De Amerikaanse zakenbank deed een tijd geleden onderzoek naar het januari-effect op de lange termijn en nam daarbij alle beursjaren van de S&P 500 sinds 1945 onder de loep.

Hieruit bleek dat in 75% van de jaren waarin de S&P 500 een positieve januarimaand kende, de index het kalenderjaar ook met winst afsloot. De correlatie was het sterkst in jaren waarbij de index in de eerste beursmaand met meer dan 5% opliep.

Slechts twee maal sinds de Tweede Wereldoorlog hebben aandelen na een positieve januarimaand het beursjaar afgesloten met een verlies van minimaal 10%. Beide keren (1966 en 2001) vertonen een opmerkelijke gelijkenis: de markt bleek er al een sterke meerjarige stierenmarkt op te hebben zitten. Hier zou dus ook sprake kunnen zijn van een gezonde correctie.

Omgekeerd bleek - net als we hierboven zagen bij de AEX-index - een slechte januarimaand geen beste barometer te zijn voor de rest van het beursjaar. In 12 van de laatste 26 jaren met een negatief rendement in januari (bijna de helft dus), eindigde de S&P 500 toch met winst - vaak zelfs met een forse winst.

De verklaring die Fidelity geeft voor het feit dat een positieve januarimaand een betere voorspeller is dan een slechte eerste beursmaand, is dat beurskoersen historisch gezien oplopen. Wall Street heeft sinds de Tweede Wereldoorlog slechts 17 slechte beursjaren gekend.

En dan is er ook nog de 'eerste 5 dagen van het jaar-barometer'

Naast de januari-indicator is er ook nog de 'eerste 5 dagen van het jaar'-barometer. Die gaat ervan uit dat de eerste vijf beursdagen van het jaar een goede indicatie geven van de rest van het beursjaar: zitten de beurzen in de eerste vijf handelsdagen van het jaar in de lift, dan is de kans groot dat ook het beursjaar in het groen wordt afgesloten.

Ook deze indicator is niet volledig uit de lucht gegrepen. Bekijken we het koersverloop van de S&P 500 sinds 1950, dan blijkt dat in meer dan 67% van de gevallen de richting in de eerste vijf dagen van het jaar overeenkomt met die van de rest van het jaar. Dichter bij huis klopte deze beurswijsheid vorig jaar als een bus: de AEX-index daalde in de eerste beursweek met 1,2% en ook de rest van het jaar was treurig.

Als deze beurswijsheid dit jaar opgaat, dan ziet het er rooskleurig uit, zo blijkt uit een inventarisatie van technisch analist Royce Tostrams op Tostrams.nl. De belangrijkste indices in Europa en de VS beleefden een goede beursweek:

  • AEX: +5,10%
  • Bel20: +3,9%
  • DAX: +4,93%
  • Dow Jones: +1,36%
  • S&P500: 1,45%
  • Nasdaq: +0,93%

Op basis van de 'vijfdagenregel' concludeert Tostrams dat we statistisch aan de vooravond van een goed beursjaar staan en dat Europa het waarschijnlijk beter doet dan de Verenigde Staten.

Hij wijst er overigens wel op dat dit losstaat van de indicatoren waar technisch analisten normaal gesproken naar kijken, al is het technische beeld momenteel wel vrij positief

Wat moeten we met dit soort beurswijsheden?

Er is onmiskenbaar een positieve correlatie tussen een goede eerste beursmaand danwel de eerste vijf handelsdagen en het verloop van de beurs in de rest van het jaar. Maar dit is geen wetmatigheid.

En zelfs als de beurswijsheid klopt, valt nog te bezien of echt sprake is van een kalendereffect. Er zijn vaak allerlei factoren die een groot stempel op de beurs drukken, maar niets te maken hebben met de periode van het jaar. Denk bijvoorbeeld aan de oorlog in Oekraïne die vorig jaar uitbrak en de oplopende inflatie, die de marges van bedrijven flink onder druk zette.

Kijk liever naar de cijfertjes dan naar de kalender

Het is met beleggen daarom verstandiger om te kijken naar de cijfertjes dan naar de kalender. Wat zijn de onderliggende redenen van een koersstijging of -daling?

Daarnaast is het sowieso tricky om te proberen om de markt te timen. Het beleggingssentiment kan grillig zijn. En er kunnen allerlei onverwachte gebeurtenissen opduiken die het sentiment plotseling laten draaien, zoals een pandemie, oorlog, natuurramp of schandaal bij een groot bedrijf.

Veelvuldig in- en uitstappen op basis van kalendereffecten is bovendien een dure aangelegenheid. Bij diverse brokers wegen de transactiekosten niet of nauwelijks op tegen het potentiële rendement.

Daarnaast loop je het risico dat veel meer beleggers op een kalendereffect speculeren, waardoor een deel van de winst al is ingeprijsd voor de maand goed en wel is begonnen. Bekijk beurswijsheden dus altijd met een knipoog.

Zie ook: Buffett bereidt zich voor op een bullmarkt (en niet op een recessie)

Meedoen aan de discussie?

Word nu gratis lid of log in met uw e-mailadres en wachtwoord.

Koersen meer

BEL 20 3.907,65 -4,43 -0,11% 03 feb
AEX 763,86 +5,25 +0,69% 03 feb
Germany40^ 15.431,30 -77,89 -0,50% 03 feb
Europe50^ 4.239,15 -18,83 -0,44% 03 feb
UK100 7.906,39 0,00 0,00% 03 feb
US30^ 33.896,48 0,00 0,00% 03 feb
Nasd100^ 12.556,72 0,00 0,00% 03 feb
België 10 jaar 2,7480 0,0000 0,00% 03 feb
US500^ 4.132,12 0,00 0,00% 03 feb
Japan225^ 27.633,68 0,00 0,00% 03 feb
Gold spot 1.865,10 0,00 0,00% 03 feb
WTI 73,28 0,00 0,00% 03 feb
Brent 79,66 0,00 0,00% 03 feb
BTC/USD 23.375,96 -18,94 -0,08% 05:57
EUR/USD 1,0795 0,0000 0,00% 04 feb
#/^ Index indications calculated real time, zie disclaimer

Stijgers & Dalers

Stijgers Laatst +/- % tijd
UCB 75,100 +1,880 +2,57% 03 feb
D'IETEREN GROUP 181,200 +2,200 +1,23% 03 feb
arGEN-X 342,900 +3,600 +1,06% 03 feb
Dalers Laatst +/- % tijd
VGP 95,000 -5,800 -5,75% 03 feb
Elia 127,300 -4,600 -3,49% 03 feb
Cofinimmo 87,400 -1,550 -1,74% 03 feb

Brussel real time stocks quotedata by Euronext. Other real time EU stocks, by Cboe Europe Ltd.; US stocks by NYSE & Cboe BZX Exchange, 15 min. delayed
#/^ Index indications calculated real time, zie disclaimer, streaming powered by: Infront